Maja Haanskorf

Interview medewerker:

Sinds elf jaar is ze hoofdredacteur van LA Chispa, het Nederlandstalige magazine en website over Latijns-Amerika en de Cariben (www.lachispa.eu). Ze geeft lezingen, zit debatten en talkshows voor en voert in opdracht  onderzoeks- en  journalistieke opdrachten uit. Meer info: majahaanskorf@hetnet.nl
 
Wat is je band met Cuba?
Al vanaf begin jaren tachtig kom ik in Cuba. Toen bestond de Sovjet-Unie nog en was Cuba financieel grotendeels van dat land afhankelijk. Individueel toerisme naar Cuba was er niet, alleen groepen ‘solidariteits’ toeristen bezochten het eiland.
Ik had het geluk er een tijdje te kunnen wonen bij de toenmalige Nederlandse ambassadeur in Havana. In die tijd heb ik het land en vooral de Cubanen leren kennen en beiden hebben mijn hart gestolen. De niet aflatende levenslust, de enorme inventiviteit en creativiteit, de humor en warmte van de mensen spreken me aan. Sterker nog, ik voel me er thuis.
Nu blijf ik betrokken bij de ontwikkelingen op Cuba en bij de mensen die zich inzetten voor meer vrijheid. En die tegelijk ook trots op hun land zijn, op het feit dat ze Cubaan zijn.

Wat maakt een verblijf in Cuba zo leuk?
De mensen, de manier van met elkaar omgaan, de levenslust spreken me erg aan. Ook voel ik me er veilig. En natuurlijk is er het heerlijke klimaat, de stranden, de koloniale stadjes en dorpjes op het platteland. En altijd en overal is er muziek en dans. De laatste jaren is het aanbod van particuliere restaurantjes en overnachten bij mensen thuis sterk toegenomen. Een erg leuke manier om Cubanen te leren kennen en het leven van iets dichterbij mee te maken.

Wat bevalt je minder?
De andere kant van Cuba is die van het wantrouwen. Doordat het regime de touwtjes nog stevig in handen heeft, is de controle groot. Mensen controleren ook elkaar en je weet nooit wie een vermeende overtreding aangeeft bij de partij of de autoriteiten. Als toerist merk je dat niet meteen, want Cubanen zullen het daar niet over hebben. Ook minder leuk kan het ‘aanbod’ zijn van zowel mannelijke en vrouwelijke Cubanen als gids en als tijdelijk vriendje/vriendinnetje. De zogenaamde jineteros en jineteras proberen zo op jouw kosten uit te gaan en wie weet neem je ze mee naar Nederland.

Wat onderscheidt Cuba van andere landen in Latijns-Amerika?
Er is geen extreme armoede zoals in andere Latijns-Amerikaanse landen, geen bedelaars op straat en geen straatkinderen. Praktisch iedereen is behoorlijk goed opgeleid. Gezondheidzorg staat op westers niveau. Verschillen tussen mensen zijn veel kleiner dan elders. Het land is ook veiliger. Er is ook minder luxe. Al zie je de laatste tijd door het toerisme meer winkels met luxe goederen. Zo is er een winkel van Benetton, wat tot voor kort ondenkbaar was. Die luxe is alleen weggelegd voor mensen die beschikken over geld, dat wordt opgestuurd door familie uit de VS of dat ze verdienen het door illegaal zwart te werken. 
Qua straatbeeld is het land apart door de ‘ouderwetse’ uitstraling. De oude Amerikaanse auto’s natuurlijk, maar ook door de eenvoudiger kleding en weinige luxe goederen. Op de wegen is weinig verkeer; de meeste Cubanen hebben geen auto. Wel veel fietsen en karren. En natuurlijk de nog steeds aanwezige propaganda van de Revolutie: billboards met leuzen, beeltenissen van Che Guevara en andere helden van de Revolutie.
Ook is er veel aandacht voor cultuur: iedere plaats heeft wel een Casa de la Cultura, waar optredens zijn van muziek, dans, theater. Kinderen volgen muziek- en danslessen.

Heb je enkele reistips?
>Ga eens naar plaatsjes als Remedios en Sancti Spiritus en niet alleen naar Trinidad en Baracoa.
Reis je met een huurauto over de Autopista van Havana naar het oosten, ga dan eens van de weg af. >In veel dorpjes en stadjes kun je overnachten in een casa particular en eten bij een paladar. De mensen komen zelf wel op je af, dus zoeken hoeft niet. Ook passeer je soms een staatshotel; daar zitten alleen Cubanen die bijvoorbeeld een vakantie van het werk hebben gekregen of op doktersadvies kuren. De moeite van een bezoek waard!
>Erg mooi is de weg van Manizales, die onderlangs de Sierra Maestra loopt. Aan de ene kant de zee, aan de andere kant de bergen. De weg loopt naar Santiago de Cuba. Informeer wel naar de toestand van de weg! Er zijn veel kuilen en gaten en er is nauwelijks verkeer.
>Ga naar de stranden bij Havana, waar de Cubanen heengaan: Playas del Este. Er gaan bussen.
>Voor liefhebbers van muziek: met name in Havana hoor je naast salsa en son steeds meer rap. Bijvoorbeeld in 1830, hoek Malecón en Calle 20 in de wijk Vedado. Verder is het een jongerencircuit, waar je mondeling van kunt horen. In Casa de la Amistad kun je met de hele familie uit: hapjes, drankjes en dansen op live son muziek. Is buiten, in de tuin van vroegere vriendschapsvereniging Cuba en Sovjet-Unie. Zit op Paseo, tussen Calle 17 en 19 in wijk Vedado.

Website: www.lachispa.eu