Theo Roncken

Interview medewerker:

Wat is je band met Latijns-Amerika ?
Die begon als een algemene interesse voor Latijns Amerika, met name voor de ‘grenzen van het bestaan’. Mijn eerste baan was in Estelí, Nicaragua (1985-1991), waar ik werkte met jongeren in wijkprojecten. In 1993 werd ik gevraagd voor een klus in Bolivia. Het had te maken met de lokale gevolgen van drugspolitiek en plaatste me gelijk middenin het complexe sociaal-politieke gebeuren van dit land. Inmiddels woon ik twintig jaar in Bolivia en heb ik ook een Boliviaanse vrouw en kinderen.

Wat spreekt je het meest aan tijdens je verblijf in Bolivia?
Bolivia is een rijk land met een enorme diversiteit. Die uit zich onder meer in de aard van de mensen en in hoe ze met hun omgeving en problemen omgaan. In mijn werk en leven doe ik mijn best om in de buurt van ‘de gewone mens’ te blijven. Daar is veel te leren. Met mijn nieuwsgierigheid kom ik hier meerdere levens te kort. Natuurlijk geven mijn Europese afkomst en connecties me daarbij een speciale positie die vaak met privileges gepaard gaat. Ik heb het altijd een positieve uitdaging gevonden om daar kritisch en verantwoord mee om te gaan door bijvoorbeeld brugfuncties te vervullen.

Zijn er ook dingen die je minder leuk vindt in Bolivia?
Jazeker, maar vaak maken die uiteindelijk ook deel uit van dat leerproces dat het leven hier zo boeiend maakt. Het gaat om twee kanten van dezelfde medaille. Zo staat de ‘grote politiek’ in vergelijking met Nederland veel dichter bij het dagelijks leven. De keerzijde daarvan is een overmatige en vaak irritante invloed van politieke partijen en belangen. Ook heb ik moeite met de vele bruiloften en verjaarsfeesten waar de eigen volksmuziek plaatsmaakt voor tweederangs cumbia’s. Oersaai om te dansen.

Wat onderscheidt Bolivia van andere landen in Zuid-Amerika zoals Peru?
Laatst was ik met mijn tienjarige dochter Melissa in Peru. “Waarom zijn Bolivia en Peru twee landen?” vroeg ze, en ik kon daar geen goed antwoord op geven. Natuurlijk zijn er historische (vooral economische) verklaringen, die op hun beurt de meer recente ontwikkelingen beïnvloeden. Als ingesloten land heeft Bolivia zich over het algemeen wat meer kunnen onttrekken aan een aantal overheersende tendensen van de globalisering. Dat heeft zeker bijgedragen aan de recente heropleving van ‘de’ indiaanse identiteit.

Heb je enkele reistips?
Voor bezoekers is het zoutmeer van Uyuni, op de grens met Chili, een absolute must. Over het algemeen is Bolivia meer een land voor backpackers en doe-het-zelf toeristen, dus verwacht niet teveel comfort.

Heb je eventueel een leestip, muziektip of filmtip?
De jongere generaties cineasten maken vooral komedies waarvoor je vaak iets van het land moet weten. Een topper binnen dit genre is: ¿Quién mató a la llamita blanca? (Wie doodde de kleine witte lama?). Wie de diepte in wil gaat op zoek naar Iván Sanjinés. In contrast met de helden uit Hollywood verhalen zijn het films over collectieve hoofdpersonen.
Meer weten over activiteiten van Theo, kijk op: www.accionandina.org.